Discolored 2 (2025)

(Ξανα)χρωματίζοντας έναν γκρίζο, άψυχο κόσμο

Εικαστικά εξαίσια σουρεαλιστική περιπέτεια (στο ίδιο περίπου στυλ με το πρώτο παιχνίδι της σειράς Discolored, αυτήν τη φορά με προαιρετικούς εχθρούς και bosses) διά χειρός Jason Godbey, στην οποία προσπαθούμε να επαναφέρουμε τα χρώματα σ' έναν κόσμο που μια κακόβουλη οργάνωση τον έχει καταντήσει ολότελα γκρίζο και οριακά άψυχο, δίχως καμιά ζωντάνια και χαρά. Προκειμένου να επιτύχουμε το σκοπό μας, χρησιμοποιούμε χρωματικά πρίσματα και διάφορα κυριολεκτικά/υλικά και μεταφορικά/άυλα εργαλεία και αντικείμενα τα οποία συλλέγουμε στην πορεία. Εκ πρώτης όψεως, οι μηχανισμοί των γρίφων που διαδοχικά συναντάμε δίνουν ίσως την εντύπωση ότι δεν έχουν ιδιαίτερη λογική, αλλά μόλις συλλάβουμε τη δομή του παιχνιδιού και αφεθούμε να μας εμβυθίσει στο σύμπαν των ιδεών του, τα πάντα αρχίζουν να αποκτούν το νόημά τους. Ομολογώ, εντούτοις, πως με μπέρδεψε ελαφρώς η οπτική γωνία (το "βλέμμα της κάμερας") ως προς τους χαρακτήρες που εμφανίζονται στην πορεία και δεν μας συστήνονται παρά υπαινικτικά και αόριστα. Ποιον ακριβώς υποτίθεται ότι "ενσαρκώνει" ο παίκτης; Την κυρία με την κόκκινη στολή, μεταξύ μυστικής πράκτορα και επιστήμονα; Τον νεαρό του οποίου τη φωτογραφία έχουμε από νωρίς ανακαλύψει στο γραφείο; Ή θεωρούμε εξαρχής δεδομένη μια "σιωπηρή" εναλλαγή ανάμεσά τους; Ίσως μου διαφεύγει κάτι, μα είχα την αίσθηση πως δεν υπήρξε η απαραίτητη σαφήνεια στο θέμα αυτό - συν την αιφνίδια μετάβαση από πρώτο σε τρίτο πρόσωπο κοντά στο τέλος. Κατά τα άλλα, πανέξυπνο το κεντρικό εύρημα με το ενδιαφέρον φιλοσοφικό του υπόβαθρο, καθώς και με στιγμές ευφυώς υπόγειου χιούμορ και μετα-στοιχεία που προσωπικά με συνάρπασαν. Μόλις τερμάτισα το Discolored 2 σε Safe Mode ("ασφαλή" λειτουργία, χωρίς τους εχθρούς) και σύντομα θα δοκιμάσω τη Standard ("κανονική").

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το ίδιο άρθρο στα Αγγλικά δημοσιεύτηκε στο προφίλ μου στον επίσημο ιστότοπο του Steam (25.11.25) και ΕΔΩ.

Markus Ritter - Ghosts of the Past (2023)

Το έπος των Schattenjaegers συνεχίζεται

Ύστερα απ' το πολλά υποσχόμενο demo/πρόλογο The Lost Family, η ιστορία του Markus Ritter συνεχίζεται τώρα στο κυρίως παιχνίδι, Ghosts of the Past - αποτίνοντας φόρο τιμής όσο και αγάπης προς το εμβληματικό σύμπαν του Gabriel Knight, σύλληψη και έργο της Jane Jensen. Υπέροχα σχεδιασμένα, με σχεδόν άψογη διεκπεραίωση παρά τους οικονομικούς και υλικοτεχνικούς περιορισμούς, τα παιχνίδια της σειράς Markus Ritter έχουν ως πρωταγωνιστές τον ομώνυμο χαρακτήρα και την αποξενωμένη εξαδέλφη του, Roberta - επίσης τιμητική αναφορά στην πρωτοπόρο σχεδιάστρια παιχνιδιών FMV (Full-Motion Video) και μια απ' τις πρώτες δημιουργικές συνεργάτιδες της Jensen, Roberta Williams.

The Wild Case (2021)

"Αστυνομικό" μυστήριο με επίχρισμα φαντασίας

Από την ειδικευμένη κυρίως σε παιχνίδια "κρυμμένων αντικειμένων", ανεξάρτητη ουκρανική SpecialBit Studio, ένα πολύ καλοφτιαγμένο point & click μυστηρίου και "αστυνομικής" έρευνας με ιδιαίτερα φροντισμένη ρετρό αισθητική, όμορφα σχεδιασμένες φιγούρες και σκηνικά, αρκετά ενδιαφέρουσα πλοκή και γρίφους ομαλά ενσωματωμένους στα δεδομένα και τη ροή της ιστορίας, οι οποίοι (για αλλαγή) δεν ζητούν να πετάξουμε τη λογική συνδυαστική μας σκέψη απ' το παράθυρο. Αν μάλιστα υπήρχε η δυνατότητα να ακούμε και τις φωνές των προσώπων αντί να διαβάζουμε μονάχα τους διαλόγους τους σε υποτίτλους, η εμπειρία θα γινόταν πιο εμβυθιστική. Κι έτσι, όμως, το The Wild Case μας ξεναγεί στο γοητευτικό, όσο και ταιριαστά σκιαχτερό σύμπαν ενός σχεδόν εγκαταλελειμμένου χωριού με ιδιάζον (για σλαβόφωνη περιοχή) καθεστώς ποτοαπαγόρευσης και του "στοιχειωμένα" παραμυθένιου δάσους που το περιβάλλει, γνωρίζοντάς μας τους συμπαθητικά ιδιόρρυθμους εναπομείναντες κατοίκους του και κατορθώνοντας να κρατήσει την προσοχή μας αμείωτη ως το τέλος. Αν και δίνει αρχικά την εντύπωση ότι πρόκειται να κινηθεί στο πλαίσιο του φανταστικού, η κατάληξη είναι μάλλον ρεαλιστική (πάντα μέσα στα όρια της μυθοπλασίας) και αποκαθιστά ικανοποιητικά τη δικαιοσύνη. Χρήσιμα ακόμα θα ήταν τα στοιχεία των συντελεστών, που για άγνωστο λόγο δεν έχουν συμπεριληφθεί στους τίτλους.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το ίδιο άρθρο στα Αγγλικά δημοσιεύτηκε στο προφίλ μου στον επίσημο ιστότοπο του Steam (23.11.22) και ΕΔΩ.

Markus Ritter - The Lost Family (2021)

Ο απόγονος των Schattenjaegers

Πολύ καλοφτιαγμένο παιχνιδάκι που αποτίνει φόρο τιμής σ' ένα απ' τα εμβληματικά και πολυαγαπημένα adventure (το Gabriel Knight 2 - The Beast Within) - χρησιμοποιώντας, επιπλέον, την τεχνολογία FMV (Full-Motion Video), με αληθινούς ηθοποιούς στους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Η λατρεία των δημιουργών του στα χαρακτηριστικά και τη θεματολογία του είδους γίνεται παραπάνω και από εμφανής. Εξαιρετική ατμόσφαιρα και όμορφη μουσική, ενώ το σενάριο βρίθει από χιουμοριστικές αναφορές και συνωμοτικά κλεισίματα του ματιού στις αρχικές του πηγές έμπνευσης. Λόγω της δυσκολίας μου στον προσανατολισμό, δεν βρήκα διόλου αναληθοφανή την ατέρμονη, άκαρπη περιπλάνηση μέσα στο λαβυρινθώδες κοιμητήριο του φινάλε. Πού και πού, τα χειριστήρια ίσως φαίνονται κάπως δύστροπα, πρόκειται όμως για ασήμαντο προβληματάκι που δεν υποβαθμίζει τη συνολική εμπειρία. Με ανυπομονησία περιμένουμε το πλήρες παιχνίδι, για να δούμε πώς θα αποδεχτεί ο Markus και θα εκπληρώσει το πεπρωμένο του.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το ίδιο άρθρο στα Αγγλικά δημοσιεύτηκε στο προφίλ μου στον επίσημο ιστότοπο του Steam (26.11.21) και ΕΔΩ.

The Moment of Silence (2004)

Μια όχι και τόσο φουτουριστική δυστοπία

Ανατριχιαστικά προφητικό και επίκαιρο, το βιντεοπαιχνίδι The Moment of Silence (έκφραση αντίστοιχη με το "ενός λεπτού σιγή") των THQ Nordic και The Adventure Company αναφέρεται σε μια φουτουριστική - τοποθετημένη στο 2044, δηλαδή ακριβώς 40 χρόνια από την κυκλοφορία του - δυστοπία, που το 2004 φάνταζε πολύ πιο μακρινή και... φουτουριστική απ' ό,τι τελικά αποδείχτηκε. Σ' ένα σύμπαν όπου έχει επικρατήσει μια παγκόσμια κυβέρνηση και η τεχνολογία της επικοινωνίας έχει τόσο εξελιχθεί ώστε ούτε οι σκέψεις των ανθρώπων δεν μένουν κρυφές, ενώ η "ελευθερία" επιβάλλεται κυριολεκτικά με τα όπλα, ο Peter Wright, φιλήσυχος διαφημιστής που έχασε πρόσφατα τη γυναίκα και το γιο του σε αεροπορική επίθεση, γίνεται άθελά του αυτόπτης μάρτυρας της σύλληψης - απαγωγής, ουσιαστικά, από την αστυνομία - του δημοσιογράφου γείτονά του Graham Oswald. Νιώθοντας χρέος του να παρασταθεί στην οικογένεια του Oswald, ο Peter ξεκινά ένα επικίνδυνο όσο και αποκαλυπτικό οδοιπορικό στα ίχνη εκείνου, με οδηγό ένα μυστικό χειρόγραφο ημερολόγιο - τα χειρόγραφα, όπως και κάθε μορφής έντυπο υλικό, έχουν απαγορευτεί διότι "υπονομεύουν την προσβασιμότητα της πληροφορίας" και η γραφή δεν διδάσκεται πια στα σχολεία - το οποίο περιέχει στοιχεία των παράλληλων, "ανεπίσημων" ερευνών του άτυχου δημοσιογράφου. Μεγαλωμένος μέσα σ' ένα καθεστώς όπου η προπαγάνδα της εξουσίας έχει πείσει (σχεδόν) τους πάντες για την ανάγκη πλήρους και αδιαπραγμάτευτης καταστολής με υποτιθέμενο σκοπό την "προστασία" (γκουχ, γχουχ) των νομοταγών και νομιμοφρόνων "νοικοκυραίων", ο Peter βλέπει να ανατρέπονται βαθμιαία όλα όσα πίστευε πως γνώριζε, καθώς έρχεται αντιμέτωπος με την τρομακτικά απάνθρωπη και αδίστακτη "άλλη" πλευρά του συστήματος... Αυστριακή, γερμανική και ρουμανική συμπαραγωγή, με ενδιαφέρον και καλογραμμένο σενάριο (Martin Gantefohr), εντυπωσιακά για την εποχή γραφικά (Andreas Moll) και κινηματογραφικής ποιότητας μουσική (Pierre Gerwig Langer & Tilman Sillescu), αλλά και με εξαιρετικά δύστροπο χειρισμό που σε ορισμένα σημεία γίνεται ως και αποθαρρυντικός, το The Moment of Silence εισέπραξε (όχι εντελώς άδικα) ανάμεικτες κριτικές στον καιρό του. Σήμερα, ωστόσο, δεν μπορούμε παρά να του αναγνωρίσουμε τη διορατικότητα και την ακρίβεια των επισημάνσεων σε πολιτικοκοινωνικό και ιδεολογικό επίπεδο: ακατάπαυστη πλύση εγκεφάλου από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ασφυκτικός έλεγχος της κοινωνικής δραστηριότητας, εξαγορά και χειραγώγηση της επιστήμης από εμπορικούς και φαρμακευτικούς κολοσσούς (τα προϊόντα, μάλιστα, των οποίων καταναλώνονται υποχρεωτικά από τους πολίτες για δήθεν βελτίωση της υγείας και της ζωής τους), διαστρέβλωση θεμελιωδών εννοιών/αξιών, "αναθεώρηση" της ιστορίας, λογοκρισία στις τέχνες και τα γράμματα, εξάλειψη και της παραμικρής αμφισβήτησης με τη νομιμοποιημένη χρήση ακραίας βίας - είναι πράγματι δύσκολο να φανταστούμε ότι μόλις 17 χρόνια νωρίτερα, όλα αυτά θεωρούνταν αξιογέλαστες συνωμοσιολογικές υπερβολές στον "ελεύθερο", "ανεπτυγμένο" κόσμο μας. Κούνια που μας κούναγε τότε, τους αφελείς και ανυποψίαστους.

Bad Dream - Fever (2018)

Αναμνήσεις από το μέλλον μιας πανδημίας

Είχα πρωτοπαίξει το Bad Dream - Coma (ή έστω ένα μέρος του, αν θυμάμαι καλά) την εποχή που ήταν ακόμα δωρεάν διαθέσιμο στην ιστοσελίδα της ανεξάρτητης πολωνικής Desert Fox. Με είχε τότε γοητεύσει το πολυεπίπεδο βάθος της ιδιότυπης, σουρεαλιστικά βίαιης ιστορίας του - και ενθουσιάστηκα διαπιστώνοντας ότι είχε στο μεταξύ ανέβει και στο Steam. Αγόρασα λοιπόν σε προσφορά το πακέτο που περιείχε το προαναφερόμενο παιχνίδι μαζί με την άτυπη συνέχειά του, το Bad Dream - Fever. Και δεν απογοητεύτηκα: η δουλειά που έχει γίνει είναι μοναδική, εξαίσια μακάβρια αλλά και γεμάτη χιούμορ, συνδυασμός που πάντα με ελκύει. Και στα δυο παιχνίδια διακρίνεται έντονα το "μετα"-στοιχείο - ιδίως στο Fever, όπου αποτελεί και οργανικό, δομικό συστατικό της πλοκής. Απίστευτα έως εξωφρενικά (με την καλή έννοια) ιδιόρρυθμο, σε μεγάλο βαθμό το Fever στηρίζεται στην αυτοαναφορικότητα, πράγμα που ίσως απώθησε ορισμένους, ενώ σε άλλους δεν έγινε καν κατανοητό. Για μένα, ωστόσο, η εμπειρία ήταν ανεπανάληπτη: το να μπαίνεις κυριολεκτικά στην "καρδιά" και το μυαλό ενός παιχνιδιού, να το αποδομείς σ' ένα απαιτούμενο και καθοδηγούμενο, μάλιστα, reverse engineering ώστε να προχωρήσει η δράση, είναι ό,τι καλύτερο μπορεί να προσφερθεί σ' έναν παίκτη με αγάπη και έφεση σε τέτοια πράγματα. Με αγωνιώδες ενδιαφέρον θα παρακολουθούμε τις επόμενες κινήσεις στο σαγηνευτικά αιματοβαμμένο σύμπαν του "Κακού Ονείρου", που ήδη προαναγγέλλονται συναρπαστικές.

New York Mysteries - The Outbreak (2019)

Επίκαιρο & προφητικό κυνήγι κρυμμένων αντικειμένων

Μια και τα όσα ζούμε εδώ κι έναν χρόνο περίπου δεν παραλλάσσουν και πολύ από βιντεοπαιχνίδι επιβίωσης/τρόμου, αναπόφευκτα αποτελούν με τη σειρά τους πηγή έμπνευσης για τους δημιουργούς βιντεοπαιχνιδιών. Τοποθετώντας τη δράση στη Νέα Υόρκη του 1920-1930, η ουκρανική εταιρεία FIVE-BN που έπλασε τη δαιμόνια δημοσιογράφο Laura James, προσθέτει ένα ακόμα ατμοσφαιρικό, πανέμορφο οπτικά "επεισόδιο" στην κλασική σειρά παιχνιδιών New York Mysteries, με τον τίτλο The Outbreak. Αυτήν τη φορά η Laura πέφτει θύμα απαγωγής μέσα στο ίδιο της το σπίτι, για να ξυπνήσει σε μια αλλόκοτα παραμυθένια εκδοχή της πόλης, όπου δεν υπάρχει πια ίχνος ζωής. Από έναν γιατρό, τον οποίο βρίσκει παγιδευμένο σε μια σήραγγα του πάρκου, μαθαίνει ότι έχει πέσει μια επιδημία που μεταμορφώνει τους ανθρώπους σε ζόμπι. Πολύ σύντομα, όμως, ανακαλύπτει πως στην πραγματικότητα, μια ψυχοτρόπος ουσία που έχει απελευθερωθεί στην ατμόσφαιρα κάνει τους ανθρώπους να νομίζουν ότι υπάρχει επιδημία και να βλέπουν τους γύρω τους σαν ζόμπι, ξυπνώντας τους, συγχρόνως, φονικά ένστικτα. Εντείνοντας τις έρευνές της, η Laura πέφτει πάνω στο μυστικό σχέδιο μιας ομάδας υπερφιλόδοξων επιστημόνων που επιχειρούν να δημιουργήσουν συνθήκες μεσαιωνικής πανδημίας, χρησιμοποιώντας τις άκρως ασυνήθιστες ιδιότητες μιας μάσκας γιατρού της πανούκλας που είναι φυλαγμένη στα υπόγεια ενός μουσείου. Θα καταφέρουν η Laura και οι συνεργάτες της να ξεσκεπάσουν και να σταματήσουν το καταστροφικό αυτό έργο πριν ολοκληρωθεί; Όποιος τερματίσει με επιτυχία το παιχνίδι έχει πρόσβαση σ' ένα επιπλέον, αρκετά εκτενές κεφάλαιο, το οποίο αφηγείται την προϊστορία της μυστηριώδους μάσκας.

Four Last Things (2017)

Ξεκαρδιστικό συχωροχάρτι μετά... μουσικής

Εμπνευσμένο από αριστουργήματα της αναγεννησιακής ζωγραφικής αλλά και τους Monty Python, το Four Last Things είναι δημιουργία του Σκοτσέζου σχεδιαστή Joe Richardson και αφηγείται τις περιπέτειες ενός τυπικού... αμαρτωλού του Μεσαίωνα, ο οποίος επιθυμεί διακαώς να αποκτήσει συχωροχάρτι από την Εκκλησία. Για να γίνει όμως αυτό, πρέπει να διαπράξει ξανά απ' την αρχή όλα τα θανάσιμα αμαρτήματα - και μάλιστα όχι οπουδήποτε, αλλά αυστηρά μέσα στην περιοχή όπου έχουν δικαιοδοσία οι ιερείς της ενορίας του... Πασίγνωστοι πίνακες ζωντανεύουν με συνοδεία υπέροχης μουσικής και φλεγματικού, "βλάσφημου" χιούμορ, με ξεκαρδιστικές "μετα"-αναφορές και εσκεμμένους αναχρονισμούς. Τα "τέσσερα τελευταία πράγματα" του τίτλου (quattuor novissima στα Λατινικά) είναι τα τέσσερα τελευταία στάδια που διανύει η ψυχή στην πορεία της ζωής του ανθρώπου: Θάνατος, Κρίση, Παράδεισος και Κόλαση.

Now You See (2019)

Παιχνίδι απόδρασης a la Argento

Παρθενική απόπειρα δημιουργίας βιντεοπαιχνιδιού από τον Αυστραλό εικαστικό και εικονογράφο βιβλίων Jack Martin, ιδρυτή της ανεξάρτητης Screaming Void, το Now You See είναι εξ ολοκλήρου ζωγραφισμένο στο χέρι και αποτίνει φόρο τιμής στις αγαπημένες του ταινίες τρόμου (ιδίως του Argento και του Carpenter), αλλά και σε εμβληματικά παιχνίδια ανάλογης θεματολογίας (Dark Fall, Resident Evil). Ο πρωταγωνιστής, τον οποίο ελέγχουμε σε πρώτο πρόσωπο, χάνεται σε ερημική περιοχή και καταφεύγει στο μοναδικό αγροτόσπιτο που συναντά στο δρόμο του, παρά το κακό προαίσθημα που του προξενεί. Και φυσικά, ένα τέτοιο προαίσθημα ποτέ δεν είναι να το αγνοεί κανείς... Απολαυστικά σκοτεινό και... αγχωτικό διαμαντάκι για τους φίλους του είδους, με υπέροχα ατμοσφαιρική, πρωτότυπη μουσική επένδυση από τη συμπατριώτισσα του Martin, ιδιόρρυθμη industrial καλλιτέχνιδα Roxxi Wallace (γνωστότερη ως Isserley), το Now You See έχει κάθε λόγο να καυχιέται για ένα απ' τα πιο... αιματοβαμμένα μπάνια, ένα απ' τα πιο λαβυρινθώδη υπόγεια και μια απ' τις πιο τρομακτικά αλλόκοτες εχθρικές παρουσίες που κόσμησαν ποτέ παιχνίδι απόδρασης. Θα μπορούσε μια χαρά να είναι αυτοτελές επεισόδιο από το Masters of Horror ή το Fear Itself.

Metaphobia (2019)

Ιστορία εγκλήματος και συνωμοσ(ιολογ)ίας

Αποφασισμένος να εξιχνιάσει τη στυγερή δολοφονία του πατέρα του, έντιμου υποψήφιου δημάρχου που απειλούσε να ξεσκεπάσει τη διαφθορά των πολιτικών του αντιπάλων, ο ζωγράφος Richard Elmstat ζητά τη βοήθεια της παλιάς του φίλης Judy, πρώην αστυνομικού και νυν ιδιωτικής ερευνήτριας με πρόσβαση σε απόρρητες ηλεκτρονικές πηγές. Μια σειρά κρυφών συναντήσεων με άτομα άμεσα ή έμμεσα εμπλεκόμενα στην υπόθεση, οδηγεί τελικά τον Richard στα αρχαία σουμεριακά μνημεία και ιερά κείμενα του Ιράν, καθώς και σε μια κυριολεκτικά απίστευτη ανακάλυψη... Εμπνευσμένο από διαδεδομένες θεωρίες συνωμοσίας αλλά και οφθαλμοφανώς από την Jane Jensen (στην οποία είναι, εξάλλου, αφιερωμένο), το Metaphobia είναι ένα συμπαθέστατο, ιδιαίτερα καλογραμμένο και καλοφτιαγμένο παιχνιδάκι της ανεξάρτητης τσεχικής Digital Mosaic, με πανέμορφη μουσική επένδυση από τον Daniel Kobylarz. Η όλη εμφάνιση και τα χειριστήρια μαρτυρούν χρήση της ίδιας μηχανής με εκείνη των Blackwell, η οποία εσκεμμένα παραπέμπει στην αισθητική των ρετρό βιντεοπαιχνιδιών της δεκαετίας του '90. Ελκυστική πλοκή και χαρακτήρες, ωραίες φωνές, έξυπνοι έως... βασανιστικοί γρίφοι, "διανοοούμενο" χιούμορ που κλείνει πονηρά το μάτι στον Gabriel Knight και ένας ταλαιπωρημένα γοητευτικός μεσήλικας πρωταγωνιστής, ο οποίος φυσιογνωμικά θυμίζει τον Mads Mikkelsen στον εμβληματικό τηλεοπτικό ρόλο του Hannibal Lecter. Είτε εκληφθεί ως κυριολεξία εντός των μυθοπλαστικών συμβάσεων του παιχνιδιού, είτε ως ευφάνταστη αλληγορία για τα κακώς κείμενα του κόσμου μας, η ανατρεπτική λύση του μυστηρίου διαπνέεται από ενδιαφέροντα, εύλογο και εξαιρετικά επίκαιρο πεσιμισμό. Κυκλοφορεί εντελώς δωρεάν μέσω Steam και προτείνεται ανεπιφύλακτα τόσο στους φίλους του είδους, όσο και στους νοσταλγούς των θρυλικών του απαρχών. Το soundtrack (που διατίθεται ξεχωριστά με συμβολικό αντίτιμο) αξίζει επίσης μια θέση στις μουσικές μας βιβλιοθήκες.

Sanitarium (1999)

Ψυχολογικές μετενσαρκώσεις & υπαρξιακά μυστήρια

Το Sanitarium κυκλοφόρησε το 1999 από την αμερικανική DreamForge Intertainment (η οποία, δυστυχώς, έκλεισε δυο χρόνια αργότερα) και διατίθεται σήμερα μέσω Steam, προσαρμοσμένο στα σύγχρονα συστήματα από τη γαλλική DotEmu. Άκρως πρωτοποριακό για τον καιρό του βιντεοπαιχνίδι, με ευρηματικά, αν και όχι πάντα εύχρηστα ή άμεσα κατανοητά μενού και χειριστήρια, απίστευτα γραφικά και εντυπωσιακά ευφάνταστο "μύθο". Κεντρικός του ήρωας είναι ο Max Laughton, χαρισματικός επιστήμονας που έχει παγιδευτεί σ' ένα εφιαλτικά σουρεαλιστικό σύμπαν γεμάτο αινίγματα, δοκιμασίες, κινδύνους και σπαράγματα από αναμνήσεις. Ό,τι και να πούμε για την πλοκή του θα κάνει χαλάστρα ("ελληνιστί"... spoiler) για όποιον δεν το έχει υπόψη του. Οι τολμηρές υφολογικές του επιλογές - πόσο μάλλον αν αναλογιστούμε τις "εμβρυϊκές" δυνατότητες της εποχής εκείνης - σχεδόν σβήνουν τα 20 χρόνια του, ενώ εξελιγμένες εκδοχές της μηχανής του χρησιμοποιήθηκαν σε πολλά μεταγενέστερα παιχνίδια και η υπόθεσή του αποτέλεσε πηγή έμπνευσης και σημείο αναφοράς για ακόμα περισσότερα.

Deponia (2012)

Απ' τα αλώνια του σκουπιδότοπου στα σαλόνια της Ουτοπίας

Έχοντας μόλις χωρίσει από τη δυναμική του φίλη Toni (η οποία τον απειλεί με... αποκεφαλισμό έτσι και την ξαναπλησιάσει), ο έξυπνος και εφευρετικός, αλλά ανεπρόκοπος Rufus καταστρώνει σχέδια για να το σκάσει επιτέλους απ' την Deponia, τον πλανήτη τους που έχει καταντήσει μια απέραντη χωματερή (Deponie στα Γερμανικά). Όταν μια φινετσάτη κυρία, η Goal, πέφτει κυριολεκτικά απ' τον ουρανό - την εναέρια παραδεισένια πολιτεία Elysium, ένα είδος Ουτοπίας απρόσιτης στους "τριτοκοσμικούς" κατοίκους της Deponia - ο Rufus τη βλέπει σαν το ανέλπιστο διαβατήριο για τη φυγή του. Όμως τα συναισθήματά του γι' αυτήν και η αποκάλυψη μιας συνωμοσίας που κινδυνεύει να οδηγήσει σε ολέθριο διαστημικό πόλεμο, περιπλέκουν αποκαρδιωτικά τα πράγματα... Υπέροχα γραφικά και μουσική, ξεσαλωμένο χιούμορ, εξωφρενικοί γρίφοι - με το "καλημέρα σας", πρέπει να πείσουμε την ατίθαση... οδοντόβουρτσά μας να ξεκολλήσει από μια ρωγμή του πατώματος - και τσουχτερός κοινωνικοπολιτικός σχολιασμός με την κάλυψη της κωμικής οικολογικής αλληγορίας, σ' ένα sui generis φουτουριστικό παιχνιδάκι που παρωδεί σουρεαλιστικά την ομηρική Ιλιάδα και την ιπποτική ποίηση του Μεσαίωνα, από την εξπέρ στα adventure, γερμανική Daedalic Entertainment. Ενώ αρχικά δεν γεμίζει και πολύ το μάτι από άποψη υπόθεσης, στην πορεία γίνεται συναρπαστικό και οριακά εθιστικό. Χάρη στην απρόσμενη διεθνή επιτυχία του, ακολούθησαν άλλοι τρεις τίτλοι (Chaos on Deponia, Goodbye Deponia και Deponia Doomsday), όπου ο εμπνευστής και δημιουργός της σειράς, σεναριογράφος και σκηνοθέτης Jan Muller-Michaelis (The Whispered World, Silence) άφησε τη φαντασία (και την... καφρίλα) του να οργιάσει. Αν ο Verne έγραφε μεθυσμένος ΚΑΙ μαστουρωμένος ταυτόχρονα και τον εικονογραφούσε ένας Kevin O'Neill σε παρόμοια κατάσταση, κάτι τέτοιο θα έβγαινε. Παρά την εμφανώς γελοιογραφική του διάθεση, το steampunk ύφος των σκηνικών και των χαρακτήρων είναι χάρμα οφθαλμών με τα λαμπερά του χρώματα και τη λεπτομέρεια στο σχεδιασμό, ενώ το επικά συμφωνικό soundtrack (Thomas Hohl & Finn Seliger) μένει πραγματικά αλησμόνητο. Τα τρία πρώτα παιχνίδια/επεισόδια κυκλοφορούν (μέσω Steam) και σε ενιαία συλλεκτική έκδοση με τον τίτλο Deponia - The Complete Journey.

Inmates (2017)

Της φυλακής τα σίδερα

Μας λένε Jonathan και ξυπνάμε σ' ένα κελί, δίχως την παραμικρή ιδέα για το πώς βρεθήκαμε εκεί και με πλήρη αμνησία του πρότερου βίου μας. Ένα σημείωμα όπου, μάλιστα, κάποιος (ή κάποια) μας απευθύνει τρυφερές προσφωνήσεις, μας προτρέπει να "νιώθουμε σαν στο σπίτι μας" και συγχρόνως να μείνουμε μακριά απ' "το Γραφείο του Διευθυντή" ώσπου το μυστηριώδες αυτό άτομο να επιστρέψει. Περιέργως, η πόρτα μας είναι ξεκλείδωτη και μπορούμε άνετα να τριγυρίσουμε στους δαιδαλώδεις διαδρόμους της φυλακής και να εξερευνήσουμε τα υπόλοιπα κελιά, για να ανακαλύψουμε στο καθένα τους παράδοξα συνθήματα, ανησυχητικά graffiti και σύμβολα στους τοίχους, παρατημένα βιβλία, τετράδια (μεταξύ των οποίων και ένα παιδικό ημερολόγιο με χρωματιστές ζωγραφιές, συνοδευόμενο σκιαχτερά από ξύλινο αλογάκι) και χαρτάκια με αποσπάσματα ιερών γραπτών, κρυπτικές παραινέσεις και αποφθέγματα, καθώς και αντικείμενα χριστιανικής αλλά και σατανιστικής λατρείας και άφθονα κουτιά με σπίρτα, που η φλόγα τους μάλλον μας στραβώνει παρά φωτίζει την πορεία μας στο σκοτάδι. Ορισμένα κελιά έχουν μέσα ημίγυμνους νεαρούς που χτυπιούνται σαν δαιμονισμένοι, αγνοώντας μας όταν τους μιλάμε, ενώ μια γυναικεία φωνή απ' το πουθενά επαναλαμβάνει σε άτακτα διαστήματα το όνομά μας. Σύντομα αρχίζουμε να υποπτευόμαστε πως έχουμε παγιδευτεί σ' ένα κακό όνειρο απ' το οποίο δεν μπορούμε να ξυπνήσουμε και ότι όλα όσα συναντάμε είναι η αλληγορική "μετάλλαξη" μιας ακόμα πιο εφιαλτικής πραγματικότητας... Νομίζω πως έχω μαντέψει πού το πάει ο δημιουργός του Inmates, Αρμένιος φωτογράφος και εικαστικός Davit Andreasyan, ο οποίος διαθέτει το παιχνίδι του μέσω Steam και με εκδότρια εταιρία την ολλανδική Iceberg Interactive. Και μακάρι να καταφέρω να φτάσω ως το τέλος (γιατί με το αλλοπρόσαλλο σύστημα αυτόματης αποθήκευσης - που όποτε σταματάς το παιχνίδι και μετά πας να το συνεχίσεις σε πετάει σε εντελώς τυχαίο σημείο, κατά προτίμηση άσχετο από εκεί όπου το άφησες - δεν το βλέπω). Είναι πάντως όμορφα σχεδιασμένο, ενδιαφέρον και πολύ ατμοσφαιρικό και φαντάζομαι ότι όποιος έχει το χρόνο ή την υπομονή να το παίξει μονοκοπανιά - κρατάει γύρω στο δίωρο, που με οικονομία κινήσεων γίνεται, ίσως, μιάμιση ώρα - δεν θα αντιμετωπίσει το συγκεκριμένο πρόβλημα. Ώσπου να βρεθεί καλύτερη λύση, προτείνεται με επιφυλάξεις.

Scratches - Director's Cut (2006)

Συγγραφικό αδιέξοδο, σασπένς και πανδαισία Easter eggs

Με τη μεσολάβηση ενός φίλου του, ο συγγραφέας Michael Arthate μισθώνει μια βικτωριανή έπαυλη στην αγγλική κωμόπολη Ρόθμπερι, προκειμένου να απομονωθεί και να τελειώσει το δεύτερο μυθιστόρημά του. Η άφιξή του στο πανέμορφο, αλλά θλιβερά παραμελημένο κτίσμα με τα σκιαχτερά υπόγεια και τους απέραντους κήπους γίνεται η αρχή μιας συναρπαστικής, όσο και επικίνδυνης έρευνας για τη ζωή των προηγούμενων ενοίκων του και τα θανάσιμα μυστικά τους... Το Scratches κυκλοφόρησε το 2006, ενώ την επόμενη χρονιά έγινε διαθέσιμο και σε βερσιόν director's cut, με ένα επιπλέον κεφάλαιο (The Last Visit) και κρυφό εναλλακτικό τέλος. Πρόκειται για το πρώτο παιχνίδι αργεντίνικης παραγωγής στο είδος adventure με στοιχεία μεταφυσικού thriller, από τη NucleoSys (η οποία δυστυχώς διαλύθηκε τρία χρόνια αργότερα, για να δώσει τη θέση της στη Senscape - δημιουργό επίσης του σύντομου ομοειδούς Serena, που παρουσιάσαμε νωρίτερα στη στήλη), με άπειρες εσκεμμένες αναφορές σε λογοτεχνικά και κινηματογραφικά έργα και άλλα βιντεοπαιχνίδια, καλογραμμένο σενάριο με συχνά... κοψοχολιαστικές ανατροπές και ιδιαίτερα υποβλητική ατμόσφαιρα και μουσική. Τη φωνή του στον πρωταγωνιστικό ρόλο δανείζει, μάλιστα, ο πολυπράγμων Ουαλός καλλιτέχνης Jonathan Boakes, εμπνευστής και "ψυχή" της θρυλικής σειράς Dark Fall. Τα χειριστήρια του παιχνιδιού είναι μάλλον βατά, με μόνο κακό την τάση της κάμερας να περιστρέφεται ιλιγγιωδώς κατά βούληση (αλλά στην πορεία το συνηθίζεις) και οι γρίφοι ευπρόσδεκτα ευφυείς και περίπλοκοι. Διατίθεται δωρεάν και στις δυο εκδοχές του από το Internet Archive.

Rhiannon - Curse of the Four Branches (2008)

Στα ίχνη μιας παγανιστικής γενεαλογίας

Λίγο μετά την εγκατάσταση της οικογένειάς της σ' ένα παλιό κτήμα με μυστηριώδη ιστορία, η νεαρή Rhiannon αρχίζει να συμπεριφέρεται παράξενα, επηρεασμένη από μια σειρά ανεξήγητων περιστατικών. Θορυβημένοι, οι γονείς της την παίρνουν και εγκαταλείπουν προσωρινά το κτήμα, αναθέτοντας τη φροντίδα του στον οικογενειακό τους φίλο - ή την οικογενειακή τους φίλη, αφού το συγκεκριμένο όνομα είναι unisex - Chris, του οποίου/της οποίας το ρόλο αναλαμβάνει σε πρώτο πρόσωπο ο παίκτης. Φτάνοντας στις έρημες και υπό ανακαίνιση εγκαταστάσεις, ο/η Chris γίνεται αυτόπτης και αυτήκοος μάρτυρας των γεγονότων που αναστάτωσαν τη Riannon και σε πείσμα κάθε λογής εμποδίων αλλά και κινδύνων, αποφασίζει να ερευνήσει την υπόθεση... Στο ίδιο πνεύμα με τα Dark Fall και Barrow Hill, το Rhiannon - Curse of the Four Branches είναι ένα ακόμα παιχνίδι εμπνευσμένο απ' τη "μαγική μυθολογία" της ουαλικής λαϊκής παράδοσης, το οποίο πρωτοβγήκε το 2008 από τα Arberth Studios και τη Meridian4 και διατίθεται τώρα μέσω Steam. Το συναρπαστικό "πλέξιμο" ιστορικών, μυθολογικών και φανταστικών στοιχείων, τα προσεγμένα γραφικά και η όμορφη μουσική αποζημιώνουν για τα κάπως "δύστροπα", ελαφρώς παλιομοδίτικα χειριστήρια, τη "δυσκολία για τη δυσκολία" ορισμένων απ' τους γρίφους, καθώς και για το μάλλον σύντομο και απότομο, αν και πολύ συγκινητικό φινάλε. Θα αφιέρωνα ευχαρίστως τις διπλάσιες (και παραπάνω) απ' τις εννιά περίπου ώρες που μου πήρε να το τερματίσω, αν η ήδη ενδιαφέρουσα και καλογραμμένη πλοκή του είχε αναπτυχθεί λιγάκι περισσότερο.

Tales - PC (2018)

Λογοτεχνία εναντίον Λήθης

Την πρώτη μέρα της δουλειάς του σε ιδιωτική βιβλιοθήκη, ο νεαρός βιβλιοθηκάριος Alfred Walsh διαπράττει το μοιραίο σφάλμα να ανοίξει ένα σφραγισμένο σεντούκι, προτού προλάβει να διαβάσει το προειδοποιητικό σημείωμα του προκατόχου του. Κι έτσι ελευθερώνει τον τρομερό δαίμονα Oblivion (Λήθη), ο οποίος σταδιακά εξαφανίζει το περιεχόμενο των βιβλίων, διαγράφοντας όλες τις υποθέσεις τους από τη μνήμη της ανθρωπότητας. Ακολουθώντας τις συμβουλές του μάγου Merlin, ο Alfred ξεκινά ένα περιπετειώδες ταξίδι στις σελίδες όσων βιβλίων δεν έχουν ακόμα σβηστεί, για να ζητήσει τη βοήθεια των ηρώων τους και να σταματήσει το κακό... Το Tales (Ιστορίες) είναι ένα έξυπνο και χαριτωμένο παιχνιδάκι για όλη την οικογένεια, που η κεντρική του ιδέα θυμίζει τη σειρά βιβλίων Η Ωραιότερη Ιστορία που Γράφτηκε ποτέ του Edward Berry (ψευδώνυμο του συγγραφικού διδύμου Eduardo Jauregui - από τον οποίο είχα μάλιστα πάρει συνέντευξη πέρσι τέτοιον καιρό - & Pierdomenico Baccalario), επίτηδες σχεδιασμένο σε ρετρό στυλ και φτιαγμένο με πολύ κέφι από την ανεξάρτητη ιταλική Ape Marina.

Omega: The Beginning - Demo (2019)

Το κρυπτογραφικό αλφάβητο των συναισθημάτων

Το Omega: The Beginning είναι ένα είδος οπτικοποιημένης διαδραστικής νουβέλας με θέμα την εφηβική φιλία και τον εκφοβισμό, σε σκηνοθεσία του Matteo MT Ridolfi και σενάριο του ίδιου και του αραβικής καταγωγής ποιητή Houssam El Merkhi, σε μια ιδέα του οποίου, μάλιστα, βασίστηκε. Σε τρεις πράξεις/επεισόδια με χαρακτηριστικά πρωτότυπη εικαστική αντίληψη, γεμάτα νεανική ευαισθησία, μαύρο υπερβατικό χιούμορ, μυστήριο και ανατροπές, το ευπρόσδεκτα ιδιάζον αυτό βιντεοπαιχνίδι μας αφηγείται την ιστορία δυο αγοριών - του ατίθασου, αθυρόστομου μελαχρινού Scott και του κατάξανθου "φευγάτου" Teni με τις καλλιτεχνικές τάσεις - που ήταν γείτονες, συμμαθητές και κολλητοί από παιδιά, αλλά οι δρόμοι τους χώρισαν όταν ο δεύτερος έχασε το ένα του πόδι σε τροχαίο ατύχημα. Χρόνια αργότερα, βρίσκουμε τον Scott να ψάχνει απεγνωσμένα τον Teni, ενώ μια σκοτεινή μορφή τους παρακολουθεί αθέατη, θέλοντας το κακό τους και μηχανορραφώντας πίσω απ' την πλάτη τους... Aπό τη Monkeys Tales Studio που πριν τρία χρόνια μας έδωσε το συγκινητικό The NADI Project (με το οποίο είχα ασχοληθεί σε προηγούμενη δημοσίευση της στήλης) και πιο πρόσφατα το εξαιρετικά ιδιότυπο και ενδιαφέρον PROTOThYPE_a love story. Προς το παρόν διατίθεται μέσω Steam το demo και περιμένουμε την επίσημη κυκλοφορία.

The Guest (2016)

Δεν πολυμοιάζει με δωμάτιο ξενοδοχείου, σωστά;

Με τη μάλλον ρητορική, κάθε άλλο παρά καθησυχαστική αυτή ερώτηση, γραμμένη με το χέρι σ' ένα φύλλο τετραδίου, ξεκινά (περίπου) η αγχωτική περιπέτεια του ψυχιάτρου Evguen Leonov, ο οποίος έχει ταξιδέψει απ' το Βόλγκογκραντ στη Βοστώνη προκειμένου να συμμετάσχει σε διεθνές επιστημονικό συνέδριο. Αν και εκ πρώτης όψεως το δωμάτιο του ξενοδοχείου του μοιάζει μ' αυτό που υποτίθεται ότι είναι - μια κομψή σουίτα σε στυλ ελαφρώς ρετρό - μια πιο προσεκτική εξερεύνηση του χώρου θα τον υποψιάσει πως κάτι στην όλη ιστορία δεν πάει και τόσο καλά: πόρτες που δεν ανοίγουν, λάμπες που δεν ανάβουν, ένα ακατάληπτο ηχογραφημένο λογύδριο που αντηχεί διαρκώς στο μπάνιο, μυστηριώδη μηχανήματα καμουφλαρισμένα σε απλά ντουλάπια, μπουκαλάκια με χάπια στα συρτάρια των κομοδίνων, σημειώματα με κρυπτικά μηνύματα, οδηγίες και σχεδιαγράμματα, αποκόμματα εφημερίδων σχετικά με την εξαφάνιση νεαρής Γαλλίδας συναδέλφου του αφημένα σε στρατηγικά σημεία... Καλοσχεδιασμένο και εξαιρετικά εμβυθιστικό, με όμορφα γραφικά και ατμοσφαιρική μουσική, το ευφάνταστα ζοφερό αυτό παιχνιδάκι αρχίζει σαν ένα τυπικό δωμάτιο απόδρασης για να καταλήξει σε κλειστοφοβικό εφιάλτη, όπου όσες πόρτες και αν καταφέρουμε (μετά βασάνων και κόπων) ν' ανοίξουμε, είναι αμφίβολο αν ποτέ θα βρούμε πραγματικά την έξοδο - υπόνοια που μας υποβάλλεται σχεδόν εξαρχής, για να μετατραπεί βαθμιαία σε αποθαρρυντική βεβαιότητα. Το γιατί και το πώς δεν θα τα μαρτυρήσω, διότι αξίζει να τα ανακαλύψουν οι παίκτες από μόνοι τους. Από τα πιο "κολλητικά" παιχνίδια που έτυχε να πέσουν στα χέρια μου τον τελευταίο καιρό, το The Guest κυκλοφορεί μέσω Steam σε εξευτελιστική, μάλιστα, για τις προδιαγραφές του τιμή.

Concluse (2018)

Η εις Άδου κάθοδος

Η απρόσμενη επιτυχία ενός πειραματικού βίντεο - τόσο πειστικού ώστε ξεγέλασε πολλούς απονήρευτους θεατές - με θέμα το Concluse, ένα φανταστικό χαμένο βιντεοπαιχνίδι μεταφυσικού/ψυχολογικού τρόμου για το PS1, έδωσε στο δημιουργό του την αφορμή να φτιάξει και το ίδιο το παιχνίδι, το οποίο διατίθεται δωρεάν μέσω Steam. Ο ήρωας, ένας σύγχρονος Ορφέας, καταδύεται σε μια σουρεαλιστική Κόλαση (μια περιοχή με το... ευοίωνο όνομα "Hell" - υπάρχει, μάλιστα, όντως τέτοιο μέρος, μια αυτοδιοικούμενη κοινότητα στο Πάτναμ του Μίσιγκαν) για να φέρει πίσω τη γυναίκα του, η οποία εξαφανίστηκε μυστηριωδώς αφήνοντάς του μια σειρά από κρυπτικά σημειώματα. Ή μήπως... δεν τα έγραψε η ίδια; Ένας βανδαλισμένος σταθμός τρένου, ένα έρημο νοσοκομείο, μια εγκαταλελειμμένη πόλη όπου ο χρόνος έχει σταματήσει, το μόνο που λειτουργεί είναι - παραδόξως - το τηλέφωνο και οι κάδοι των σκουπιδιών κρύβουν μακάβριες εκπλήξεις, υποδέχονται τον απελπισμένο Michael Benson καθώς περιπλανιέται σχεδόν στα τυφλά, αναζητώντας οτιδήποτε θα μπορούσε να τον οδηγήσει στα ίχνη της χαμένης Carolyn. Είναι όμως στην πραγματικότητα τόσο μόνος όσο νομίζει; Και τι είναι αυτοί οι αλλόκοτοι ίσκιοι που περνούν βιαστικά από μπροστά του και διαλύονται στο σκοτάδι; Τα επίτηδες θολά και "κουνημένα" ασπρόμαυρα γραφικά και η υποβλητική μουσική συνθέτουν μια βαθιά ανησυχητική, εμβυθιστική ατμόσφαιρα που ακολουθεί για καιρό τον παίκτη/θεατή. Σύντομα πρόκειται να κυκλοφορήσει και η συνέχεια.

Keepsake (2006)

Γλυκόπικρη ιστορία φιλίας & ενηλικίωσης

Μια νεαρή μαθητευόμενη μάγισσα, η Lydia, γίνεται δεκτή στη σχολή για μάγους που διευθύνει ο αυστηρός χήρος πατέρας της παιδικής της φίλης Celeste. Φτάνοντας όμως στις εγκαταστάσεις, τις βρίσκει όλες κλειδαμπαρωμένες, δίχως ίχνος ζωής. Με τη βοήθεια του Zak, ενός φοβητσιάρη λύκου που μιλάει και... ισχυρίζεται ότι είναι μεταμορφωμένος δράκος, καθώς και του Mustavio, γραφικού πλανόδιου πραματευτή που έχει τακτικά πάρε δώσε με τη σχολή, πασχίζει να διαλευκάνει ένα μυστήριο που διαρκώς βαθαίνει και περιπλέκεται και να συναντήσει επιτέλους τη φίλη της... Φτιαγμένο με λιγοστά τεχνικά μέσα αλλά αστείρευτη φαντασία και αγάπη, με θαυμάσια γραφικά και μουσική επένδυση, το Keepsake αφηγείται μια τρυφερή όσο και γλυκόπικρη (χωρίς να γίνεται μελοδραματική) ιστορία φιλίας και ενηλικίωσης, με άμεσες και έμμεσες αναφορές στο οραματικό thriller Suspiria του Dario Argento κι ένα ανατρεπτικό και μαζί συγκινητικό φινάλε που παραπέμπει στον Μικρό Πρίγκιπα. Η μηχανή του (Crystal Space) θυμίζει αρκετά εκείνη με την οποία φτιάχτηκε το επίσης εμβληματικό Sanitarium, σε εξελιγμένη, ωστόσο, εκδοχή. Μοναδικό μελανό σημείο σε μια ονειρική, κατά τα άλλα, αισθητική εμπειρία είναι το επίμονο "κόλλημα" της εφαρμογής σε συγκεκριμένα σημεία, που για κάποιον εξωτικό λόγο διευθετείται με την αλλαγή της γλώσσας (όσοι καταλαβαίνουν Γαλλικά και επιλέξουν τους αντίστοιχους διαλόγους, θα διαπιστώσουν πως οι φωνές των γαλλόφωνων ηθοποιών είναι πολύ πιο ευχάριστες στο αυτί και ταιριαστές στους ήρωες). Πάντως στο σύνολό του το Keepsake είναι ένα συμπαθέστατο, γλυκύτατο παιχνιδάκι το οποίο αξίζει και με το παραπάνω να (ξανα)ανακαλύψουμε (πρωτοκυκλοφόρησε το 2006 και διανέμεται τώρα μέσω Steam), ενώ ειδικά οι λάτρεις των δύσκολων και πρωτότυπων γρίφων θα το καταευχαριστηθούν.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το ίδιο άρθρο στα Αγγλικά δημοσιεύτηκε στο προφίλ μου στον επίσημο ιστότοπο του Steam (30.6.19) και ΕΔΩ.